تبليغاتX
صـبـــح ســــــــــــوران - سیدظهورشاه هاشمی

صـبـــح ســــــــــــوران

خبریی-فرهنگی ،تاریخی،اجتماعی

سيّد ظهورشاه هاشمي

 

سيد ظهور شاه هاشمي در بيست و يكم آوريل 1926 -  ميلادي در شهر بندري گوادر از بنادر بلوچستان شرقي واقع در خاك پاكستان در خانواده‌اي شيفته ادب و فرهنگ به دنيا آمد . تحصيلات ابتدائي را نزد پدر گرامي‌اش سيد محمدشاه هاشمي و دوره متوسطه را در دبيرستان گوادر به پايان رساند .

سيد هاشمي از بزگترين شاعران و نويسندگان و محققان بلوچ بود كه به زبانهاي پارسي ،‌اردو ، انگليسي و عربي تسلط داشت .

در سال 1949 كه بخش بلوچي راديو كراچي آغاز به كار كرد . به سمت سرپرستي آن برگزيده شد و تا سال 1954 -  اين سمت را به عهده داشت . در سال 1969 به دعوت دكتر استراسر دانشمند و زبان شناس معروف آلماني                                                                                

 

در مركز فرهنگي پژوهشي داكسن كالج به پوناي هندوستان رفت . اين دو يك سري تحقيقات بر روي زبان بلوچي را آغاز كردند . سپس دكتر ان – اس – شاكلا ( زبان شناس آلماني )  كه استاد اوستاي دانشگاه پونا و مسلط به زبانهاي سانسكريت و شاخه هاي ديگر هند ايراني بود نيز به آنها پيوست .

سيد هاشمي با همكاري اين دو دانشمند و تلمذ از آنها ، آموزش ربانهاي هند و ايراني را به پايان برد و خويشاوندي آن زبانها با زبان بلوچي را نيز دريافت . و اين دريافت ودانش وسيع ، او را ياري كرد تا فرهنگنامه‌ي خود بنام – سيد گنج – را كه از سالها پيش به جمع آوري مواد آن پرداخته بود با تكيه به اين دانش به وجه آگاهانه تري تأليف كند .

سيد هاشمي در عين تحقيق در زبان و فرهنگ ، شاعر بي بديلي در زبان بلوچي است كه بخصوص در واژه گزيني ، اصالت لغات و كلام را به طرز وسواس آميزي رعايت مي كند . نيز شعريت در اشعار سيد هاشمي بهترين وجه خود را نشان مي دهد كه در اشعار شاعران ديگر جنبه هاي سياسي – قومي و فرهنگي بر جنبه هاي ديگر مي چربد .

                                                                       

 

سيد هاشمي عمر كوتاه خود را كه به عقيده دوستان نزديكش نيمي از آن در مبارزه نفسگير با بيماري سل گذشت . 25 جلد كتاب به نظم و نثر نوشت . كه يكي از اين ها قاعده آموزش قرآن به زبان بلوچي بود . او به عنوان يك انديشمند جامع‌‌الشرايط معتقد به كليت فرهنگ معاصر را شكل مي‌دهد نيز از دغدغه ها او بود . وي قاعده آموزش قرآن بنام عم جزء بلوچي – را به منظور آموزش كودكان كه هنوز سواد خواندن و نوشتن نداشتند به زبانهاي مادري تأليف كرد  . در همين راستا قابل ذكر است كه زبان كتابت بلوچي پيش از سيد هاشمي همان زبان الفباي فارسي بود . شاعرات اشعار خود را به همان خط و الفباي فارسي مي نوشتند – امّا سيد هاشمي كه اين رسم الخط را وافي به ملزومات نوشتاري زبان بلوچي نمي ديد كتاب ( روش درست نوشتن بلوچي ) را تأليف كرد كه با اين كتاب رسم اخط معيار زبان بلوچي كه شامل املاء‌ و قواعد نحوي بود در اختيار شاعران و نويسندگان قرار گرفت .

از ميان كارهاي او – نازك – تنها اثر داستاني است كه به منظور آغاز تجربه رمان نويسي در زبان بلوچي نوشته شده است . سيد هاشمي به دنبال سالها التزام و كار و رنج و تعب ، سرانجام در چهارم مارس 1978 در گذشت .

 

                                                            

نام نيك سيدظهورشاه هاشمي علاوه بر آثاري كه از خود به جاي گذاشته بخصوص گنج شايگان فرهنگنامه - سيدگنج – كه درياي درفشان زبان و فرهنگ بلوچ هست و خواهد بود ؛ بر سر در فرهنگستان زبان و ادب بلوچ بنام – آكادمي سيد ظهورشاه هاشمي – كه در سال 1983 تأسيس شده است . چون گوهري جاودانه خواهد درخشيد .