پلنگ بلوچستان:
پلنگ تعارض بسیار شدیدی با عشایر بلوچ ساکن در این منطقه دارد بطوریکه طی دوسال گذشته به کرات به گله های عشایر بلوچ حمله کرده و بطور متوسط هر ماه بین 10 تا 20 بز اهلی را شکار کرده است. در بررسی رژیم غذایی پلنگ در این منطقه، بقایای بزاهلی، روباه و جوندگان که توسط این جانور مورد استفاده قرار گرفته بود، یافت شد. براساس بررسی های صورت گرفته، گونه های زیر به عنوان طعمه مورد استفاده پلنگ در این منطقه قرار گرفته است: کل و بز، تشی، روباه، بز اهلی، الاغ، سگ گله و جوندگان.
مهمترین طعمه وحشی پلنگ در این منطقه کل و بز است که تراکم بسیار پایینی دارد. ظاهرا پیش از خشکسالی های سالهای گذشته، تراکم طعمه وحشی در این منطقه همچنان پایین بوده و پلنگها نیز برای تأمین بخشی از نیاز غذایی خود لاجرم از بزهای اهلی تغذیه می کردند. ولی امروزه به دلیل آنکه اندازه گله های بز عشایر به دلیل خسارت ناشی از خشکسالی بسیار کاهش یافته میزان خسارتی که مردم به دلیل حمله پلنگ می بینند قابل توجه شده است. از نکات جالب باید عنوان نمود که مردم اعتقاد دارند اگر پلنگها را بکشند خشکسالی ادامه می یابد و همین خود باعث گردیده که تابحال پلنگها بتوانند جان سالم به در ببرند.
منطقه حفاظت شده کوه بیرک با وسعت 73217 هکتار، در فاصله 100 کیلومتری شهرستان سراوان در بخش بلوچستان استان سیستان و بلوچستان واقع گردیده است. این منطقه در بخش زابلی شهرستان سراوان واقع شده و اداره محیط زیست این شهرستان مسئولیت حفاظت از این منطقه را برعهده دارد. بلندترین ارتفاع این منطقه 2740 متر از سطح دریاها بوده و حدود 100 میلیمتر درسال میانگین بارش آن می باشد. نمای کلی این منطقه یک رشته کوه صخره ای و صعب به طول حدود 100 کیلومتر و عرض متوسط کمتر از 10 کیلومتر می باشد که در جهت شمال غربی تا جتوب شرقی از جنوب شهرستان خاش تا بخش زابلی (که به تازگی به شهر ارتقا یافته است)، امتداد دارد.
این منطقه یکی از زیستگاه های مناسب پلنگ در جنوب شرقی کشور به شمار می رود که جمعیتی از این گونه درمعرض خطر (Endangered) (IUCN 2006) را در خود جای داده است. نظر به آنکه طبق آخرین مطالعات صورت گرفته در جهان، پلنگ های جنوب ایران بیشتر به پلنگهای پاکستان شباهت دارند تا پلنگهای شمال کشور، از این رو به نظر می رسد که مطالعه درباره پلنگهای جنوب شرق کشور از اولویت بالایی برخوردار است. براین اساس، منطقه بیرک بدون شک یکی از بهترین زیستگاه ها برای انجام چنین مطالعه می باشد. از سوی دیگر، نظر به تعارض بالای پلنگ و جوامع انسانی به دلیل شکار بزهای اهلی توسط این گوشتخوار، آینده این گونه در منطقه از یک سو و ضرر و زیان وارده شده به مردم از سوی دیگر همواره ضرورت انجام پژوهشی درخصوص وضعیت پلنگ در این منطقه را بیش از پیش ایجاب می نماید.
