نقشه ی جغرافیایی شهرستان سراوان-{وسوران واقع در غرب سراوان} + نوشته شده در چهارشنبه چهاردهم آذر 1386ساعت 12:52 توسط اسحق هونکزهی سورانی
|
نقشه ی جغرافیایی شهرستان سراوان-{وسوران واقع در غرب سراوان} 
قلعه ی سب سوران
قلعه های تاریخی شهرستان سراوان
قلعه سب سوران:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش سيب و سوران - روستاى سيب قدمت: دوران اسلامى - قاجار
ويژگيهاى معمارى: اين بنا با استفاده از خشت خام ساخته شده و داراى حصارى از خشت خام به ارتفاع حدود 6 متر است كه دور تا دور بناهاى قلعه را محصور نموده است. ارتفاع بلندترين نقطه حدود 22 متر است و در سه گوشه ديوار قلعه 3 برج براى امر ديده بانى تعبيه شده است. از درب ضلع جنوبى تا انتهاى سمت جنوب شرقى داراى پلكانى از خشت خام است كه پس از طى 10 پله خشتى به يك درب چوبى دو لنگه با كنده كاريهاى برجسته در كادرهاى مربع شكل بصورت قرينه روبرو مى شويم. ورودى قلعه بوسيله راهى باريك تونل مانند كه تاريك نيز مى باشد با يك شيب ملايم به سمت بالا و حياط قلعه راه دارد. در وسط حياط قلعه چاه آبى وجود دارد كه دور تا دور آن سنگ كارى شده و در ضلع شرقى حياط دو اتاق به اندازه هاى مختلف و در ضلع جنوبى يك اطاق و در ضلع شمالى نيز يك اطاق با راهرو باريك به سمت مشرق ساخته شده است. محل سكونت صاحب قلعه در ضلع غربى بوده كه داراى محوطه اى نسبتاً بزرگ مىباشد. در قسمت مشرق قلعه فضايى به طول 11 متر و عرض 4 متر با پوشش مسطح ساخته شده كه شايد براى زندان از آن استفاده مى كرده اند. در ضلع غربى حياط آثارى از يك تنور براى پخت نان مورد نياز ساكنين قلعه مشاهده مىشود. در اطاق جنوب شرقى براى صعود به محل ديده بانى يك راه پله خشتى ساخته شده است. اين اثر در سال 1370 تحت پوشش سازمان ميراث فرهنگى قرار گرفته است.
قلعه كُهنه قَلعه:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - داخل شهر سراوان قدمت:دوره اسلامى
قلعه بُلْقيْسْ:
موقعيت جغرافياى:شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان حومه
اين قلعه از قديمىترين قلعه هاى بلوچستان است و در زمان افشاريه تخريب شده است.
قلعه خَيْرآباد:
موقعيت جغرافيايى: بخش مركزى - دهستان حومه قدمت: دوران مغولى
قلعه سَرجووشَصتانْ:
موقعيت جغرافيايى: بخش مركزى - دهستان حومه قدمت: دوره اسلامى
قلعه هُشَكْ:
موقعيت جغرافيايى: بخش مركزى - دهستان حومه قدمت: دوره اسلامى
قلعه بَم ْپُشْت:موقعيت جغرافيايى: بخش بمپشت - روستاى بم پشت قدمت: دوره اسلامى
قلعه هِيتَكْ:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان حومه - روستاى هيتك
قلعه دِزكْ:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان حومه - روستاى داورپناه
مشخصات: اين قلعه كه داراى معمارى بومى است از خشت و گل ساخته شده و در گذشته محل اقامت و حكمرانى على محمدخان پدر دوست محمدخان باركزايى بوده است و در سال 1307 ه.ش با لشكركشى قواى رضاخان توسط قشون دولتى به تصرف درآمده است و در اين محل با درگيرى بين قواى نظامى و نيروهاى تحت امر دوست محمدخان، سرهنگ باقرآقاخان داورپناه بوسيله يكى از اسرا كشته مى شود و از آن موقع اين محل بنام داورپناه ناميده مى شود.
قلعه كوهَكْ:
موقعيت جغرافيايى:بخش بمپشت - دهستان كوهك و اسفندك - روستاى كوهك
قدمت: دوران اسلامى - قاجار
مشخصات : در كتاب باستان شناسى و تاريخ بلوچستان به نقل از امان الله جهانبانى آمده است: » اين قلعه در روى سنگ مرتفعى واقع است و از استحكام كافى برخوردار است كه در سال 1290 ه.ش توسط وكيل الملك دوم (مرتضى قلى خان) حكمران كرمان و بلوچستان تصرف شده است در اين قلعه شخصى مدفون است كه به باور مردم، اين شخص صاحب كرامت است. در كنار اين مقبره چاه آبى است كه هفتاد ذرع عمق دارد و به گفته اهالى هر زمان كه قلعه محاصره شود اهالى قلعه از آبى كه با كرامت صاحب قبر از چاه مى جوشيده و به اندازه پانزده ذرع مى ايستد استفاده مى كنند.
پس از وكيل الملك بار ديگر ابراهيم خان بمى اين قلعه را به تحت سلطه حكمران كرمان و بلوچستان در مى آورد چون مدتى توسط انگليسى ها در جريان حكميت گلداسميت از ايران جدا شده بود.
قلعه اِسفَنْدَكْ:
موقعيت جغرافيايى: بخشبمپشت - دهستان كوهك و اسفندك - روستاى اسفندك
قدمت:دوران اسلامى
قلعه دِهَكْ:
موقعيت جغرافيايى: بخش مركزى - روستاى دهك قدمت:دوره اسلامى
قلعههاى جالْق:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش جالق - دهستان جالق
قدمت: دوران اسلامى (سلجوقى - قاجار) - جالق داراى سه قلعه است.
قلعه كَله گان:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش جالق - دهستان كلهگان - روستاى كله گان
قدمت: دوران اسلامى
قلعه ناهوگْ:
موقعيت جغرافيايى: بخش جالق - دهستان ناهوگ قدمت:دوران اسلامى
قلعه زابُلى:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - مركز بخش زابلى قدمت:دوره اسلامى
قلعه پَسْكوه:
موقعيت جغرافيايى: بخش سيب و سوران - دهستان پسكوه - روستاى سپكوه
قدمت: دوران اسلامى
قلعه كَنْتْ:
موقعيت جغرافيايى: بخش سيب و سوران - دهستان هيدوچ - روستاى كنت
قدمت: دوران اسلامى
قلعه گُشْتْ:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان گشت - روستاى گشت
قدمت: دوره اسلامى - قاجار
مشخصات: اين قلعه از خشت و گل ساخته شده است و در زمان لشكركشى قواى رضاخان (1307 ه.ش) اولين نقطه اتكاى نيروهاى تحت امر دوست محمدخان باركزايى بوده است.
قلعه چشمه نِمَكْ (جوشان):
موقعيت جغرافيايى: بخش مركزى - دهستان گشت قدمت: دوره اسلامى
قلعه هيدوچ:
موقعيت جغرافيايى: بخش سيب و سوران - دهستان هيدوچ - روستاى هيدوچ
قدمت: دوران اسلامى
قلعه بَخْشان:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان حومه - روستاى بخشان
قدمت: دوران اسلامى
سنگ نگاره هاي شهرستان سراوان :
رشته كوههاي سياهان در شمال اين شهرستان در خود تعداد متنابهي از اينگونه محل هاي داراي حكاكي هاي صخره اي يا نگار كند را در خود جاي داده است
اين رشته كوه از يك سو ، از ناحيه سرحد بلوچستان وحوالي ” تفتان ” شهرستان خاش بنام كوههاي ” مورپيش” و” گزور” شروع شده ودر ادامه مسير بطرف شرق از شمال شهر سراوان گذشته ودر ناحيه مرزي ” كوهك” از مرز شرقي كشورايران خارج در محلي بنام ” سبز كوه” در حوالي شهر ” پنج گور” وارد كشور پاكستان شده واين رشته كوهها پس از عبور از شهر ” كويته” با مرتفع ترين قلعه آن بنام ” بز كوه ” بنام ” كوههاي سليمان” شناخته مي شود در ميان اين رشته كوه در شمال شهر سراوان دره هاي متعددي وجود دارد كه در اكثر قريب به اتفاق آنها اين گونه نقوش ديده مي شود
از مهمترين مناطق شهرستان سراوان كه در آن از اينگونه سنگ نـگاره ها شناسايي شده، مي توان به كوه مهرگان ” دره كنديك” دره شير وپلنگان دره دار ساوات ، دره درو نزك، دره هلي ، كوه تونان سب وسوران ونقاشي هاي صخره اي پير گوران روستاي ناهوك سنگ نگاره هاي سر دشت ناهوك ودره نگاران وگشت وغيره اشاره نمود
نقوش اين سنگ نگاره متعلق به ادوار مختلف زندگي بشر از حدود ده هزار سال قبل تادوران معاصر مي باشد كه ايجاد برخي نقوش جديد باعث محو نقوش قديم تر شده است.
سنگ نگاره هاي كوه مهر گان:
اين كوه كم ارتفاع با ارتفاعي حدود 40 متر در فاصله 400 متري حومه شرقي شهرسراوان قرار گرفته است. برفراز اين كوه برروي صخره هاي نسبتا صاف و هموار آن نقوش كند فراواني ديده مي شود كه از جمله مهمترين موضوعات نقوش آن مي توان به نقوش شكار حيوانات علفخواري همانند غزال وجيبر وبز كوهي توسط انسانهايي سوار براسب ونقوش سمبلك ونمادين اثر پا ودست وهمچنين نقوش شطر نجي ( زمينهاي زراعي ومالكيت) ونقوش انساني يا حيواني همچون نقش دو انسان در حال گفتگو با يكديگر ويا نقش يك بز ويك غزال يا جيبر وغيره اشاره نمود
سنگ نگاره هاي كوه تونان:
اين نگار كندها در فاصله حدود 21 كليو متري جنوب شرقي روستاي سب از بخش سب وسوران شهرستان سراوان ودر دامنه كوهي بنام تونان پراكنده است
در اين محل بر خلاف ساير سنگ نگاره هاي شناسايي شده اكثر قريب به اتفاق آنها متعلق به دوره اسلامي ( حدود سده هشتم هجري) مي باشد در دل اين كوه غاري كم عمق ( پناهگاه) بنام سوراخ يا غار رنگي ودر پاي كوه تلي انباشته از لاشه سنگ بنام قبر زنگي شهرت دارد برروي سطوح صخره هاي پراكنده آن كتيبه هايي عربي به خط كوفي تزئيني مشاهده مي شود برروي سطح يكي از سنگهاي نام مبارك پيامبر گرامي اسلام حضرت محمد(ص) را كه دايره وار تكرار شده ميتوان خواند
اكثر قريب به اتفاق سنگ نگاره هاي شناسايي شده شهرستان ســراوان در ميان دره هاي رشته كوه سياهان ودر فاصله حدود 70 كيلو متري شمال وشمال شرقي آن واقع شده اند ودر بردارنده نقوش حكاكي شده برسينه سنگهـــا از ادوار مختلف اند كه غالبا نشان دهنده صحنه هايي از شكار وحيوانات مختلف واشكال انساني وگاهي سمبليك ونمادين اند
كه از اين گونه مكان مي توان به سنگ نگاره هاي دره مكي ، كسيشيگان ، درو نزگ ، دارساوات ، جاي پاي پيامبر، شير وپلنگان، كنديك ، پير گوران ، گشت . سوراب ، سردشت ناهوك ، ونگاران و...نام برده كه همگي در ميان دره هاي اين سلسله جبال واقع شده اند كه از اين ميان سنگ نگاره هاي دره نگاران ونقاشي هاي صخره اي پير گوران ناهوك از اهميت بيشتري برخودار است
نقاشي هاي صخر ه اي پير گوران ناهوك:
مجموعه اي جالب توجه از نقوش نمادين وسمبليك متنوع ( حدود 17 نقش مجزا) بر روي صخره اي به ابعاد تقريبي 3×2 متر در جبهه جنوبي روستاي ناهوك ( 35 كيلومتري سراوان) با استفاده از مواد وكاني هاي رنگي طبيعي نقش بسته است
اين نقوش كه همگي موتيف يا عناصر نقش گياهي ونباتي سمبليك بنظر مي رسند با استفاده از اكسيدهاي فلزي همچون اكسيد آهن يا منيزيم يا طيفي از رنگ قهوه اي تيره تا سياه نقــــاشي شده اند
بنظر مي رسد اين نقوش مي بايست نزديك به 9 تا 10 هزار سال قدمت داشته باشند
سنگ نگاره هاي دره نگاران:
در حدود 36 كيلومتري شمال غربي روستاي ناهوك وحدود 70 كيلومتري شهر سراوان در انتهاي دشت وسيع آبرفتــــي سر دشت ناهوك در ميان دره اي پر آب وبا صفا مجموعه اي كم نظير وشايد بي نظير از نقش ونگاركنده برروي سينه سنگها وصخره بچشم مي خورد كه شايد از نظر تعداد وتراكم نقوش در يك محدود كوچك ( كه به بيش از هزاران نقش مي رسد) بتوان آنرا ” بزرگترين مجموعه معرفي وشناخته شده سنگ نگاره درايران” معرفي نمودواين دره را بايد در واقع نگار خانه اي زيبا وجالب توجه از نگار گران هزاران سال گذشته دانست
نقوش دره نگاران را ميتوان درسه دوره قديم وميانه وجديد مورد مطالعه قرارداد كهن ترين نقوش آن متعلق به هزاره هاي چهارم تا هشتم قبل از ميلاد ولي عمده نقوش آن متعلق به دوره ميانه آن يعني هزار تا هزار پانصد سال قبل از ميلاد ميباشد
از مهمترين نقوش آنميتوان به نقوش انساني به دو صورت با لباس يا بدون لباس ( ملبس يا برهنه) ونقوش حيواناتي همانند اسب، خروحشي، قوچ، كل و بز، جبير، مار، گاو كوهاندار، شتر دو كوهانه ، سگ ، گرگ ، روباه، گاو ميش ،يوز پلنگ وپلنگ و غيره نام برد.
+ نوشته شده در چهارشنبه چهاردهم آذر 1386ساعت 12:36 توسط اسحق هونکزهی سورانی
|
